Παρακάτω παραθέτω όσα διαβάστηκαν και συζητήθηκαν στη δεύτερη παρουσίαση της πρώτης μου ποιητικής συλλογής με τίτλο ”Χαλάσματα Ονείρων Κι Αναμνήσεων Σε Φόντο Μαύρο-Μπλέ” που έγινε στη Λοκομοτίβα στις 13/01/2025.

Λίγα Λόγια Για Την Ποίηση

Το γράψιμο προσωπικά το βιώνω ως μια θεραπευτική διαδικασία γιατι όταν γράφω βγάζω από μέσα μου πράγματα που με βαραίνουν, δημιουργώ για λίγο μια διαφορετική πραγματικότητα και ξεχνιέμαι και παίρνω την ικανοποίηση ότι έχω δημιουργήσει κάτι ακόμα κι αν αυτό δεν μου αρέσει. Και η αλήθεια είναι ότι αρκετές φορές δεν με ικανοποιεί το αποτέλεσμα. Και σε αυτή τη συλλογή υπάρχουν ποιήματα για τα οποία δεν είμαι τελείως σίγουρη όμως αποφάσισα να τα συμπεριλάβω γιατι θεώρησα ότι από τη στιγμή που μου βγήκε και τα έγραψα κάτι σήμαιναν για μένα.

Η πρώτη φορά που πειραματίστηκα με το γράψιμο ήταν στην εφηβεία μου. Αυτά που έγραφα τότε τα αντιλαμβανόμουν ως στίχους τραγουδιών παρότι δεν είχα κάποια σχέση με την μουσική. Μετά πέρασαν πολλά χρόνια για να ξαναρχίσω να γράφω. Για πολλά χρόνια ένιωθα ότι δεν είχα αυτο που λέμε ‘‘ταλέντο’’ και έμπνευση. Κάθε φορά που επιχειρούσα να γράψω αισθανόμουν σα να κάνω αγγαρία, δεν μου έβγαινε καθόλου δηλαδή. Αυτό άλλαξε σε μια περίοδο δύσκολη για μένα ψυχολογικά που αντιμετώπιζα πολλά θέματα με τα ψ μου κατα την οποία η συγγραφή ποιημάτων λειτούργησε σαν καταφύγιο. Πλέον είχα στο μυαλό μου αποδομήσει και την έννοια του ταλέντου και μου ήταν πιο εύκολο να εκφραστώ.

Θα ήθελα όμως να πάρω λίγο το χώρο για να πω μερικά λόγια για το πως βλέπω εγώ την γραφή, την τέχνη και την ποίηση.

Η γραφή πιστεύω μπορεί να είναι και μια πράξη εξιλέωσης και η ποίηση συγκεκριμένα, όταν ανοίγεται στην ετερότητα, μπορεί να γινει μια διέξοδος προς μια άλλη συνθήκη που φέρει μέσα της τους σπόρους της ουτοπίας. Η ίδια η διαδικασία της (συγ)γραφής αποτελεί μια στιγμή δημιουργίας που υπερβαίνει το υπάρχον και ανοίγει ένα χώρο για τη δυνατότητα.

Σίγουρα δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το μεγαλύτερο ποσοστό της τέχνης, της λογοτεχνίας και επομένως και της ποίησης που παράγεται γίνεται εμπόρευμα ενώ σ’ όλη την διάρκεια της καπιταλιστικής νεωτερικοτητας και μετα-νεωτερικότητας βρίσκεται πάντα σε ένα επίπεδο διαχωρισμένο από τη ζωή. Κι αυτό φυσικά ισχύει ειδικά για την τέχνη και την λογοτεχνία της ελίτ.

Όμως υπάρχει και η ποίηση που δεν λειτουργεί ως καθρέφτης του κυρίαρχου και ευτυχώς νομίζω και σήμερα βλέπουμε αρκετά τέτοια δείγματα γραφής. Αυτή η ποίηση λοιπόν είναι ένας λόγος που μπορεί να απεδαφικοποιεί και να φτιάχνει γραμμές φυγής.

Ας μην παρεξηγηθώ. Δεν βλέπω την τέχνη ή την ποιήση σαν ένα μυστικοποιημένο υψηλό ιδανικό, αντίθετα με ενδιαφέρει να μιλήσω για την δυνατότητα μιας ποίησης  που είναι κοντά στη ζωή και στον άνθρωπο, που χωρίς να παραμένει άσπιλη διατηρεί μια αθωότητα με την έννοια όχι της αφέλειας ή της αδιαφορίας αλλά της μη εμπλοκής στην Ιστορία της βίας της Κυριαρχίας ή έστω της ανάληψης ευθύνης για αυτήν. Και αυτό από μόνο του την κάνει βαθιά πολιτική. Όταν αναφέρομαι εδώ σε πολιτική ποίηση δεν ανακαλλώ τη μορφή της ‘‘στρατευμένης τέχνης΄΄ που μας κληροδότησε παραδοσιακά το κομμουνιστικό κίνημα η οποία είναι πολλές φορές ασφυκτική και περιοριστική. Εννοώ όμως μια ποίηση που έχει πάντα κάτι να πει για τη ζωή, για τον άνθρωπο, για τα συναισθήματα, για τις σχέσεις, για την κοινωνία, οπότε μπορούμε να πούμε ότι ακόμα κι όταν δεν είναι άμεσα/έκδηλα πολιτική παραμένει κοινωνική.

Θεωρώ πως μια τέτοια γραφή μπορεί να γίνει εργαλείο στην πάλη ενάντια στην σαπίλα του υπάρχοντος, να επιτελέσει δηλαδή την αντίθετη λειτουργία από αυτήν στην οποία θέλουν να την καθηλώσουν η καπιταλιστική πραγματικότητα και τα άλλα συστήματα Κυριαρχίας.

Πιστεύω βέβαια ότι δεν είναι εύκολο να γράψει κάποιο με αυτούς τους όρους γιατί όλα μας φέρουμε μέσα μας στοιχεία και κατάλοιπα του κυρίαρχου όση δουλειά και να έχουμε κάνει με τα εαυτά μας.

Είναι έτσι η γραφή και η ποίηση μια διαρκής πάλη με τον κόσμο και τον εαυτό, με το μέσα και το έξω αλλά είναι και μια διαδικασία αναζήτησης της δυνατότητας, της ετερότητας και αυτού του ενδιάμεσου χώρου που βρίσκεται στο μεταίχμιο μεταξύ παρελθόντος, παρόντος και μέλλοντος.

Και μέσα σ’αυτήν την μεθοριακότητα γίνεται  η ουτοπία πραγματικότητα.

Δεν ξέρω αν ο λόγος που προσπαθώ να παράξω εγώ καταφέρνει να ενσωματώσει όλα αυτά βέβαια, θεωρώ ότι αυτό δεν είναι μια κρίση που προορίζεται για μένα αλλά για τους παραλήπτες αυτού του λόγου οπότε ας μείνει ανοιχτό.

Τη συλλογή αυτή την έγραψα μέσα σε περίπου τρία χρόνια. Στα ποιήματά της μπορει να συναντήσει κανεις ένα μείγμα από μνήμες, όνειρα, εφιάλτες, φοβίες, εμμονές και ψυχώσεις, προσδοκίες αλλά και ιδέες πολιτικές και φιλοσοφικές. Με προβληματίζει επίσης το πεδίο της σχεσιακότητας και συγκεκριμένα οι ανθρώπινες σχέσεις που ειναι πότε πηγη τραυματικών εμπειριών πότε ελπιδοφόρες και θεραπευτικές.

Υπάρχει επίσης ο προβληματισμός γύρω από τον χρόνο και τη σχέση παρόντος, παρελθοντος, μέλλοντος. Και στα τρία αυτά χρονικά επίπεδα υπάρχει η αντίφαση ή αντίστοιξη ουτοπικού-δυστοπικού.

Κλείνοντας θέλω να πω ότι υπάρχουν και ποιήματα που έχουν έντονο το βιωματικό στοιχείο, μιλάω δηλαδή για βιώματα μου και η γλώσσα σ’ αυτά είναι πιο άμεση και το ύφος εξομολογητικό. Άλλα πάλι είναι πιο στοχαστικά ή συμβολικά η απλά ιστορίες που έπλασα στο μυαλό μου εμπνευσμένη από κάποιο αρχικό ερέθισμα ή βίωμα. Υπάρχει δηλαδή μια αλληλεπίδραση μεταξύ φαντασίας και φαντασιώσεων και πραγματικών βιωμάτων αλλά προσπαθώ πάντα να διατηρώ μια ειλικρίνεια ως προς τα συναισθήματα και τις σκέψεις/απόψεις που εκφράζω.

Νεφέλη Παπαδημητροπούλου